“HOLLANDA’YI İSPANYOLLAR’DAN OSMANLI KURTARDI” SÖYLEMİNDEN “ALMANLAR’DAN DA FASLI ASKERLER KURTARDI” SÖYLEMİNE…

Faslılar’ın övünç kaynağı olan bu gelişmenin anma töreni, Türkler İçin Danışma Kurulu tarafından desteklendi.

Yapılan törende konuşan Başkan Zeki Baran, İkinci Dünya Savaşı sırasında Hollanda’nın kurtuluşunda Faslı askerlerin büyük rol oynadığını belirtti.

Tarihi efsaneler ve unutulmuş gerçekler arasında dikkat çeken bir gelişme…

(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan)

İlhan KARAÇAY araştırdı ve yazdı:

Hollanda’da yaşayan Türklerin yıllardır gururla anlattığı gerçek bir hikâye vardır.
Bu hikâyeye göre, Hollanda’nın İspanya’ya karşı verdiği 80 Yıl Savaşları sırasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun askerleri Hollandalılara destek olmuş, hatta Hollanda’nın kuruluşunda önemli rol oynamıştır.

Bu anlatım bugün hâlâ Zeeland bölgesindeki “Türkiye köyü”, Osmanlı hatıraları ve temsili Türk Büyükelçiliği ile canlı tutuluyor.
Yıllardır anlatılan bu hikâyeler, Türk toplumunda bir gurur vesilesi olmaya devam ediyor.

Şimdi ise Hollanda’da yeni bir tarih tartışması gündeme geliyor.
Bu kez sahnede Faslı askerler var.

Türkler İçin Danışma Kurulu Başkanı Zeki Baran tarafından gönderilen bir haber taslağında, İkinci Dünya Savaşı sırasında Hollanda’nın kurtuluşunda Faslı askerlerin büyük rol oynadığı, her yıl bu askerler için anma törenleri düzenlendiği ve Rotterdam’daki misafir işçi anıtına da çelenk bırakıldığı belirtiliyordu.

İlk bakışta birçok kişiye şaşırtıcı gelen bu bilgi üzerine, kapsamlı bir araştırma yaptım..
Ortaya çıkan sonuç ise oldukça dikkat çekici oldu:
Bu hikâyenin içinde hem gerçekler var, hem de zaman içinde birbirine karışmış tarih anlatıları…

Fakat kesin olan bir şey var:
Hollanda topraklarında savaşmış, ölmüş ve mezarları bugün hâlâ Zeeland’da bulunan Faslı askerler gerçekten var.
Özellikle Zeeland’daki Kapelle bölgesi, bu tarihî hikâyenin merkezinde bulunuyor.

Bugün Kapelle’de bulunan Fransız askerî mezarlığında, Faslı askerlerin mezarları da yer alıyor. Resmî kayıtlara göre burada 17 Faslı askerin mezarı bulunuyor.

Araştırmalar, Faslı askerlerin Fransa ordusu bünyesinde Alman işgaline karşı Hollanda’da savaştığını gösteriyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var:
Bugün anlatılan birçok hikâye, 1940 yılındaki Alman işgali ile 1944 ve 1945’teki kurtuluş savaşlarını birbirine karıştırıyor.

Çünkü tarihî kaynaklara göre Faslı askerlerin Hollanda’daki en yoğun varlığı, 1940 yılında Alman ordusunun Zeeland’a saldırdığı günlerde yaşandı.
Fransız ordusu içinde görev yapan Kuzey Afrikalı birlikler, özellikle Zeeland bölgesinde Alman ilerleyişini durdurmaya çalıştı. Çok sayıda asker burada öldü.

Kapelle’deki anmaların temelinde de esas olarak bu olaylar yatıyor.
Yıllardır bu konuda çalışmalar yapan tarih çevreleri, Faslı askerlerin hikâyesinin, Hollanda’da uzun süre yeterince bilinmediğini söylüyor.
Hatta bazı Hollandalılar bile bu mezarlıklarda Faslı askerlerin yattığını yeni öğreniyor.

Bu nedenle, son yıllarda Fas kökenli kuruluşlar ve bazı tarih vakıfları, anma törenlerini büyütmeye başladı.
2025 yılında yapılan bir törende Faslı askerlerin “özgürlük için savaşan kahramanlar” olarak anıldığına dair haberler yayımlandı.

Araştırmam sırasında dikkat çeken başka bir ayrıntı daha ortaya çıktı.
Kamuoyunda sık sık adı geçen “Goumiers”, yani Faslı savaşçı birlikleri, gerçekten vardı.
Bunlar Fransız ordusuna bağlı Fas kökenli birliklerdi.
İtalya, Fransa ve Avrupa’nın çeşitli cephelerinde savaştılar.

Ancak bazı haberlerde anlatıldığı gibi, “4. Fas Dağ Tümeni Hollanda’yı kurtardı” şeklindeki ifade, tarihsel olarak net biçimde doğrulanamıyor.
Kaynaklar, bu birliklerin esas olarak İtalya ve Fransa cephelerinde yoğun savaştığını gösteriyor. Hollanda’daki Faslı asker hikâyesi ise, daha çok 1940 Zeeland savunması ile bağlantılı görünüyor.

Bir başka çarpıcı gerçek daha var:
Kapelle’deki mezarlarda bulunan bazı Faslı askerlerin, aslında denizde öldüğü, Dunkirk tahliyesi sırasında batan gemilerden sonra, cesetlerinin Hollanda kıyılarına vurduğu yönünde araştırmalar da bulunuyor.

Yani yıllardır anlatılan hikâyelerin bazı bölümleri tarihî gerçeklerle örtüşürken, bazı bölümleri ise zaman içinde efsaneleşmiş durumda.

Ama değişmeyen gerçek şu:
Müslüman Kuzey Afrikalı askerler, Avrupa’nın Nazi işgaline karşı verdiği savaşta gerçekten yer aldı.
Bazıları Hollanda topraklarında öldü.
Ve bugün Zeeland’da onların mezarları bulunuyor.
İşte belki de en dikkat çekici nokta burada ortaya çıkıyor.

Bugün Avrupa’da göçmenler ve Müslümanlar üzerinden yürüyen tartışmaların ortasında, yıllar önce aynı Avrupa’nın özgürlüğü için savaşmış Müslüman askerlerin mezarları sessizce Zeeland toprağında yatıyor.

Şu unutulmamalı: “Bugün Avrupa’da ‘göçmen’ diye tartışılan insanların dedeleri, bir zamanlar Avrupa’nın özgürlüğü için savaşmıştı.”

Tarih bazen unutuyor.
Ama mezar taşları unutmuyor.

*****************